fa-feqhدرس خارج فقه و اصول

(ادامه ی کتاب میراث، فصل دوّم، سهام مقدّره از متن لمعه شهید اوّل)

درس 93:

سه شنبه 22/3/1403 هـ.ش مطابق با 4/ ذی الحجه/1445 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

صورت اقتسام مسئله

و امّا صورت اقتسام اعمام و اخوال ثمانیه در مسئله به نحو ذیل اند:

  1. عمّ ابّ میّت.
  2. عمّه ابّ میّت.
  3. خال ابّ میّت.
  4. خاله ابّ میّت.

ب) اربعه ثانیه که اقربای امّ باشند به نحو ذیل اند:

  1. عمّ امّ میّت.
  2. عمّه امّ میّت.
  3. خال امّ میّت.
  4. خاله امّ میّت.

بنابراین مال در ابتدا سه قسمت می شود که دو قسمتش مال اقربای ابّ است و یک قسمتش مال اقربای امّ و از آنجا که اقربای امّ حصه شان را بین خودها بالسویة و اقربای ابّ حصه شان را بالتفاوت تقسیم می کنند ثلث در اینجا بالسویة تقسیم می شود بسوی چهار سهم و ثلثان در اینجا که مال اقربای ابّ است بالتفاوت تقسیم می شود که بازهم تقسیمش به ثلاثه واجب است که یکی مال خال و خاله است که بین شان بالسویة تقسیم می شود و دوتایش مال عمّ و عمّه است که بین شان بالتفاوت تقسیم می شود و عمّ دوبرابر عمّه سهم می گیرد، علی هذا اقربای ابّ 18 سهم می شود به دلیل اینکه خال و خاله دو سهم مساوی می گیرند و عمّ و عمّه سه سهم متفاوت و در نتیجه سه در دو ضرب شده حاصلش شش می شود و پس از آن شش در سه ضرب می شود که حاصلش 18 می شود.

پوشیده نماند که در اینجا بین عدد سهام اقربای ابّ که 18 باشد و عدد سهام اقربای امّ که 4 باشد توافق به نصف است زیرا عدد دو مخرج مشترک و قابل تقسیم بر هردو طرف است هم بر چهار و هم بر 18 که حاصلش 36 می شود و پس از آن 36 را که مرتفع به حساب می آید در اصل فریضه ضرب می کنیم که 3 باشد و حاصل آن 108 می شود چنانکه در اجداد و اخوه ی ثمانیه خواندیم و جدول زیر شما را کاملاً راهنمایی می کند:

***