fa-derayaدرس خارج فقه و اصول

درس 156:

چهار‌شنبه 20/3/1405 هـ.ش مطابق با 25/ ذی الحجه/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می­گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول­ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

ان قلت: اگر اخبار مصنّفین کتب اربعه از صحّت کتب­شان برای خودشان حجّت باشند نه برای غیرشان در این صورت شهاداتی که در دیباچه­های کتب­شان ارائه داده­اند چه وجهی می­توان ذکر کرد؟

قلت: فائده این گونه شهادات منحصر نمی­باشد در عمل به اخبار کتب­شان بلکه کفایت می­کند که فائده در نقل این گونه اخبار این باشد که اخبار کتب­شان باعث شود تحریک غیر را برای تحصیل قرائن و شواهد تا اینکه وقوف پیدا کنند در مثل آنچه مصنّفین این کتب بر آن وقوف یافته­اند و این قرائن و شواهد که نتیجه­اش وقوف است مثل وقوف مصنّفین جزء علّت شود برای تحصیل رکون به تمامی این اخبار.

بر این گفته­ها گواهی می­دهد که این بزرگواران با تصدیق اخبار کتب­شان و نقل آن اخبار و روایات با اسنادشان به هدف تدبّر دیگران که ما و شما باشیم در آنچه آنها نقل نموده­ و مطابق آن اخبار عمل کرده­اند و در نتیجه اسناد آن اخبار نزدشان صحّت داشته و این گواهی؛ گواهی کم نیست و اگر شهادات این مصنّفین بر صحّت این روایات و اسنادشان حجّت باشد بر همه وجهی ندارد که دیگران زحمت بکشند و راه­هایی را طی کنند فلذا دیگران که ما و شما باشیم بایستی تحمّل کنیم مشقّات تحقیق و تحصیل را.

بنابراین تصحیحات این بزرگواران هرگاه برای خودشان حجیّت داشته باشند نه برای غیرشان لازم می­نماید که غیر نیز برای تصحیحات آنها و اطمینان خودشان تحصیل قراین و شواهد کنند فلذا فرصت راه رفتن باقی می­باشد یعنی اگر آنها اجتهاد نموده ولو اجتهاد رجالی امّا باب اجتهاد را باز گذاشته­اند تا دیگران نیز به نوبه خودشان اجتهاد کنند بر خلاف ائمه اربعه اهل سنت که فقط خودشان اجتهاد کرده­اند امّا باب اجتهاد را بعد از خودشان بستند طوری که دیگران حق اجتهاد ندارند و این موجب شده است که در مسائل مستحدثه نتوانند فتوا بدهند امّا فقهاء شیعه می­توانند در مسائل روزمره فتوا بدهند چون حق اجتهاد دارند و به همین خاطر است که آگاهان اهل سنت بر موضوع انسداد باب اجتهاد تأسف خورده نیاز انفتاح آن را ضروری می­دانند.

***