fa-derayaدرس خارج فقه و اصول

درس 147:

چهار‌شنبه 16/2/1405 هـ.ش مطابق با 19/ ذی القعده/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می­گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول­ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

احتمال چهارم این است که: روایاتی وجود دارد که ممکن است اطلاقاتی روایات بیست گانه را رد کند و قید زند یا اینکه سیره عقلاء را تضییق نماید و از این روایات یکی روایت علی بن سوید سائی است که متنش چنین است:

«قال: کتب الیّ ابوالحسن الاوّل وهو فی السجن و امّا ما ذکرت یا علی ممن تأخذ معالم دینک؟ لا تأخذ معالم دینک من غیر شیعتنا فانّک ان تعدّیتم اخذت دینک عن الخائنین الذین خانوا الله و رسوله و خانوا امانتهم انّهم ائتمنوا کتاب الله و حرّفوه و بدّلوه فعلیهم لعنة الله و لعنة ملائکته و لعنة آبائی الکرام البررة و لعنة شیعتی الی یوم القیامة[1]».

و همچنان روایت دیگر روایت احمد بن حاتم بن ماهویه است که متنش چنین است:

«قال: کتبت الی ابی الحسن الثالث اسأله عمّن آخذ معالم دینی؟ و کتب اخوه ایضاً بذالک فکتب الیهما: فهمت ما ذکرتما فاعتمدا فی دینکما علی من کبّر فی حبّنا و کان کثیر التقدّم فی امرنا فانّهم کافوکما انشاءالله تعالی[2]».

توهّم نشود که روایت اولی نهی می­کند از عمل به قول مخالف بر وجه اطلاق به جهت اینکه این روایت نظر دارد به مخالفی که روایت می­کند غیر آنچه اهلبیت روایت کرده از معارف و احکام به قرینه­ی جمله: «ائتمنوا علی کتاب الله فحرّفوه» و الّا اگر اخذ شود از منبع وحی و بیت عصمت روایت از چنین چیزی انصراف دارد

و امّا روایت ثانیه قضیه­ای است که در یک واقعه روایت شده و کسی از این واقعه یادآوری نکرده در حجیّت خبر ثقه و شاید در زمان راوی ثقات منحصر بودند در متّصفین به این اوصاف یا غیر این صفات.

***

) رجال الکشّی، باب فضل الروایة، ص10.[1]

) رجال کشّی، باب فضل الروایة، ص11.[2]