(شروع کتاب نکاح از متن لمعه شهید اوّل)
درس 145:
سه شنبه 21/11/1404 هـ.ش مطابق با 21/ شعبان/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول ها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
نکاح امه بالای حرّه
زمانی که امه را بالای حرّه نکاح کند این نکاح صحیح است و لکن منوط می باشد به اجازه حرّه و تا اینجا وفاق حاصل است و امّا نکاح بدون اذن حرّه بنا به قولی باطل است و بنا به قول دیگر صحیح و امّا قول به صحیح استدلال می کند به آیه ی اوفوا بالعقود و اینکه مانعی از صحّت وجود ندارد مگر عدم رضایت حرّه شبیه عقد فضولی و همچنان استدلال می کند به روایت سماعه از امام صادق(ع) که متنش چنین است:
«عن سماعة، عن ابی عبدالله(ع)، عن رجل تزوّج أمة علی حرّة فقال: ان شائت الحرّة ان تقیم مع الأمة اقامت و ان شائت ذهبت الی اهلها، قال: قلت له: فان لم ترض بذالک و ذهبت الی اهلها أ له علیها سبیل؟ اذا لم ترض بالمقام؟ قال: لا سبیل له علیها اذا لم ترض حین تعلم، قلت: فذهابها الی اهلها طلاقها؟ قال: نعم، اذا خرجت من منزله اعتدّت ثلاثة اشهر او ثلاثة قروء ثم تتزوّج ان شائت[1]».
قول دیگر بطلان عقد أمه است از اصل و اساس و فرق نمی کند که حرّه اذن بدهد یا خیر و دلیل شان روایت حسنه ی حلبی می باشد که متنش چنین است:
«عن الحلبی، عن ابی عبدالله(ع)، قال: تزوّج الحرّة علی الأمة و لا تزوّج الأمة علی الحرّة و من تزوّج أمة علی الحرّة فنکاحه باطل[2]».
و همچنان روایت حذیفة بن منصور از امام ششم(ع) شاهد این قول است که متنش چنین است:
«عن حذیفة بن منصور قال: سألت ابا عبدالله(ع) عن رجل تزوّج أمة علی حرّة لم یستأذنها؟ قال: یفرّق بینهما، قلت: علیه ادب؟ قال: نعم، اثنی عشر سوطاً و نصف ثمن حدّ الزانی وهو صاغر[3]».
***
[1]) التهذیب، ج7، ص345.
[2]) التهذیب، ج7، ص344.
[3]) التهذیب، ج7، ص344.