درس 331:
شنبه 20/10/1404 هـ.ش مطابق با 20/ رجب/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول ها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
اشکال مرحوم سیّد بر کلام استادش
مرحوم سیّد ابوالقاسم خویی بر کلام استادش مرحوم نائینی این گونه اشکال نموده:
انّ ما افاده(ره) قابل النقد و المؤاخذة بحسب المقام الثبوت و ان کان تامّاً بحسب مقام الاثبات فلنا دعویان: الاولی عدم تمامیّة ما افاده بحسب مرحلة الثبوت الثانی: تمامیة ما افاده بحسب مرحلة الاثبات
و امّا در دعوی اولی ممکن است گوینده ای بگوید که:
نماز با طهارت مائیه مشتمل است بر دو مصلحت ملزمه یا اینکه مشتمل است بر یک مصلحت ملزمه امّا دارای دو مرتبه یکی مرتبه شدیده و دیگری مرتبه ضعیفه و با تعذّر قید که طهارت مائیه باشد در مثال فاقد الماء که طهارت ترابیه باشد یکی از دو مصلحت نهفته است یا اینکه دارای مصلحت ضعیفه می باشد و از آنجا که مصلحت ملزمه است فی نفسها چنین مصلحتی موجب توجّه امر به فاقد می شود در وقت بخاطر استیفاء آن مصلحت و به جهت اینکه چنین مصلحتی از مکلّف فوت نشود تا این قسمت یک ناحیه بحث است
و از ناحیه دیگر می شود که بگوید: مصلحت ثانیه یا مرتبه شدیده از حیثی که هردو ملزمه می باشند قابل استیفاء و تدارک است و مفروض ما این است که تدارک چنین مصلحتی در وقت امکان ندارد فلذا چاره ای نیست که در خارج وقت قضاء شود بخاطر استیفاء مصلحت و تدارک آن.
نتیجه اینکه: جمع بین دو امر که فاقد و واجد باشد در وقت و خارج آن جمع بین متناقضین نیستند بنابراین آنچه که مرحوم نائینی فرموده که جمع بین امرین جمع بین متناقضین است خاطئٌ جدّاً و همچنان واقع موضوعی ندارد.
***