درس 274:
یک شنبه 20/7/1404 هـ.ش مطابق با 19/ ربیع الثانی/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
سوال و جواب و توضیح مکارم
آیت الله مکارم(دام ظلّه) به تعقیب این دو وجه سوالی را در قالب ان قلت طرح می کند و سپس جوابی را در قالب قلنا ارائه می دهد و بدنبالش اقدام به توضیحش می کند که برای رعایت امانت و اصول نفس نوشته ایشان را نقل می کنیم:
ان قلت: سلّمنا و لکن أ لیس هذا الاختلاف بهذا المقدار مخالف العدالة؟
قلنا: قد اجیب عن هذه الشبهه فی لسان الروایات الواردة عن الائمة ببیان واضح وهو «انّ افضل الاعمال احمزها[1]».
و توضیحه: انّ التفاوت هذا انّما یستلزم عدم العدالة فی ما اذا لم تلاحظ تلک الخصوصیة الذاتیة او العرضیة فی میزان الاعمال و ترتّب الثواب و العقاب مع انّه لا ریب فی دخلها فی میزان الاعمال فیکون افضل الاعمال احمزها و تلاحظ النسبة الموجود بین الاستعداد و العمل فمن کان له استعداد اکثر و فرض افضل للطاعة و العمل الصالح یطلب منه عمل اوفر و حصیلة اکثر و من کان بعکس ذالک و لدیه استعداد اشد للمعصیة ینتظر منه عمل اقل و حصیلة اخف و لا ریب انّ صلاة جار المسجد فی المسجد لا تعادل فی الفضیلة مع صلاة من یکون بعیداً منه و عین هذا الکلام یجری فی اختلاف الذاتیة و تفاوت الاستعدادات حتی الخلقیّة[2].
***
[1]) بحار الانوار، ج70، ص191.
[2]) انوار الاصول، ج1، ص260.