fa-feqhدرس خارج فقه و اصول

(شروع کتاب نکاح از متن لمعه شهید اوّل)

درس 52:

دو‌شنبه 31/6/1404 هـ.ش مطابق با 29/ ربیع الاوّل/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول­ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

اشکال بر فاضلان

ثمّ: مرحوم شهید ثانی بار دیگر اشکال نموده بر هردو فاضل و فرموده است که رؤیت زوج بنات را اعمّ است از تفویض تعیین به پدر و عدم رؤیت اعمّ است از عدم تفویض زیرا ممکن است امر تعیین احد بنات را تفویض کند و خود آنها را نبیند یا اینکه نبیند و تفویض امر بکند درحالی­که روایت مطلق است و رؤیت نیز در صحّت نکاح شرط نمی باشد بنابراین تخصیص صحّت بصورت رؤیت از سوی فاضلین صورت گرفته امّا حکم به تخصیص دلیلی ندارد.

علی­هذا به اطلاق روایت عمل می شود چنانکه جماعتی این کار را کرده است یا اینکه روایت را بطور مطلق رد نمود با رؤیت یا با عدم رؤیت به جهت اینکه روایت مخالف اصول مذهب است زیرا مقتضای قواعد اوّلیه در مذهب بطلان عقد است نزد عدم تعیین زوجه و امثال ابن ادریس حلّی روایت را رد می کند و به اطلاقش عمل نمی نماید و رد ایشان اولی است از تفصیلی که فاضلین به آن قائل شده اند و نظر شهید ثانی نیز اطلاق روایت است که اولویت دارد نزد ایشان از تفصیل هردو علامه.

چنانچه فرض کنیم تعیین زوجه را به پدرشان در این صورت حکم به صحّت بایسته است و همچنان قبول قول پدر بطور مطلق شایسته است و فرق نمی کند که زوج دختران را ببیند یا نبیند نظر به اینکه اختلاف در فعل ابّ است و در این صورت اختلاف معنی ندارد و اینکه نظر زوج در صحّت نکاح شرط نباشد که موافق اصول مذهب است و چنانچه تفویضی تعیین نکند بسوی پدر عقد مطلقا باطل است و فرق نمی کند که زوج بنات را دیده باشد یا ندیده باشد.

و آنچه درباره بنات و عدم تعیین پدرشان گفته شد درباره فرزندان و عدم تعیین پدرشان قدم به قدم آمدنی است بدون اینکه فرقی وجود داشته باشد مثل جایی که پدر دخترش را به یکی از پسران طرف عقد کرده باشد بدون تعیین زوج، تمام احکام قبلی نعل بالنعل در اینجا قابل پیاده شدن است و عنوان شهید اوّل نیز زوج و زوجه بود نه زوجه تنها.

***