fa-derayaدرس خارج فقه و اصول

درس(162)، چهارشنبه 20/8/1405 هـ.ش مطابق با 2/ جمادی‌الثانی/1448 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).

  • تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می­گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول­ها.

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.

 

حاصل سخن این است که علمای حدیث از عدالت راوی یا وثاقت آن مجرد ظهور اسلام را اراده نمی­کنند و الّا لازم می­آید توثیق اکثر مسلمین بل کلّهم، علی هذا نزد محدّثین مجرد اطمینان به خبر مخبر و نقل نانقل کفایت می­کند طوری که نشان بدهد که مخبر خبر کذب عمدی ندارد و امّا سهو و اشتباه غیر عمدی تخصّصاً خارج است و این اتکاء محدثین بر اطمینان قلبی معنی عدالت در این باب است و به تأیید گفته ما سخن مرحوم شیخ است در کتاب عدّة که حاصلش این است:

«و امّا کسی که در بعضی افعالش خطاکار است یا به افعال جوارحی فسقی را مرتکب شده و امّا چنین شخصی در نقل حدیث و روایت روایات تحرز از کذب داشته دروغ عمدی نمی­گوید چنین کار خطا یا فعل اشتباه موجب رد خبرش نمی­شود بلکه عمل به خبرش روا می­باشد به دلیل اینکه عدالت مطلوبه در روایات چنین شخصی مشاهده می­شود و نقداً حاصل است و امّا فسق جوارحی می­تواند شهادت او را غیر مقبول قرار دهد در باب شهادات و لکن این عدم سمع مانع از قبول خبرش نمی­شود و از همین جاست که گروه کثیری از محدّثین اخبار جماعتی را می­پذیرند که این دو صفت خطا در بعضی افعال و فسق جوارحی را داشته­اند[1]».

***

[1]) العدّة، ص382.