درس 292:
شنبه 24/8/1404 هـ.ش مطابق با 24/ جمادی الاولی/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
جهت سابعه در این است که:
جمل خبریه که در موارد طلب انشائی استعمال می شود هرگاه مقرون باشد به قرائن وجوب یا قرائن استحباب فهو المراد و چنانچه مقرون به قرائن نباشند آیا چنین جملی در وجوب ظهور دارد یا در استحباب یا در غیر این دو؟
بعضی اصولی ها در این جهتی از بحث توقف دارند و از وجوب و ندب حرفی نمی زنند و استدلال می کنند که وجوب و ندب دو فرد از افراد طلب است و اقربیتی برایشان وجود ندارد و لکن در اصل طلب ظاهر می باشند بر سبیل مجاز.
گروه دیگری از اصولیین قائل اند به اینکه چنین جملی ظهور در وجوب دارند به وجوه چهارگانه که ذیلاً ذکر می شود:
وجه اوّل این است که: چنین جملی در وجوب کثرت استعمال دارند.
وجه دوّم این است که: مقدمات عدل و حکمت شهادت می دهد که طلب بنحو اطلاق قالب وجوب است و در آن تعیّن یافته حتی هنگام اراده وجوب و ندب.
وجه سوّم این است که: وجوب غلبه ی وجودی دارد که این غلبه موجب ظهور می شود.
وجه چهارم این است که: وجوب اکمل است و اکملیّت آن موجب ظهور می شود.
وجوه اربعه بالتمام مخدوش اند مطابق آنچه قبلاً نیز گفته شد در بحث صیغه امر و خلاصه اش این است که: در وجه اوّل و دوّم هم صغری مخدوش است و هم کبری زیرا: طلب بنحو اطلاق قابلیّت هردو فرد را دارد و امّا غلبه ی وجود در وجه سوّم همچنان مخدوش است صغراً و کبراً و وجه چهارم شما نیز مخدوش است از نظر منع کبرای تنها.
***