درس 347:
یک شنبه ۱۲/11/1404 هـ.ش مطابق با ۱۲/ شعبان/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول ها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
ها هنا مسائل
در اینجا مسائلی مطرح است که بر مبحث اجزاء مترتب می باشد هرچند که محل بحثش باب اجتهاد و تقلید است و لکن برای تمرین عملی و نگاه کاربردی و تطبیقی لازم است که مبانی اصولی را بر فروعات فقهی استوار نموده تطبیق کنیم و آن مسائل قرار ذیل است:
مسئله اولی این است که: اگر مکلّف به یقین خودش اعتماد کند که وقت داخل شده و نماز بخواند و پس از آن خلاف ثابت شود که وقت داخل نشده بوده در چنین جایی نماز اعاده می شود چون امر شرعی وجود نداشته و مبنای عمل مکلّف خیال امر بوده نه واقع امر.
نعم، اگر مکلّف نماز را به اساس اعتماد بیّنه شرعیه خوانده باشد در اینجا مطابق مبنای ما اعاده واجب نیست هرگاه انکشاف در وقت باشد مگر در پنج امر بخاطر حدیث لا تعاد که این حدیث بر ادله اجزاء و شرائط حکومت دارد.
مسئله ثانیه این است که: اگر مکلّف روز پنجشنبه غسل جمعه کند از باب خوف فقدان الماء در روز جمعه و پس از آن در روز جمعه آب میسّر شود در اینجا چه بسا گفته می شود که غسل اعاده شود زیرا: حکم بدل با تمکّن از مبدل ساقط می شود و لکن حسب مبنای ما اجزاء می باشد زیرا: خوف اعواز الماء در وقت غسل توسعه می دهد و تقدیم آن به حکم شارع جایز است که این جواز مطابق اماره شرعیه است و مکلّف حسب آن عمل کرده هرچند که غسل فی الوقت موافق احتیاط است.
مسئله ثالثه این است که: اگر آب را فراموش کند و مطابق اعتقادش که عدم الماء باشد تیمّم نماید چه بسا گفته شده به عدم اجزاء بخاطر بطلان صلاة زیرا: مکلّف تخیّل امر کرده درحالیکه امر به تیمّم وجود نداشته و این سخن حق است در صورتی که حدیث رفع نبودی و امّا این حدیث حاکم است بر ادلّه اجزاء و شرائط که همین اکنون یاد نمودیم.
***