درس 319:
سه شنبه 2/10/1404 هـ.ش مطابق با 2/ رجب/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
مسئله ثانیه
مسئله ثانیه این است که: آیا اتیان به مأمور به؛ به امر اضطراری مانند تیمّم از مأمور به به امر واقعی کفایت می کند یا خیر؟
سخن در اینجا دارای دو مرحله است که به ترتیب یادآور می شویم:
مرحله اولی: مرحله ارتفاع عذر است در وقت همراه با عدم استیعاب.
مرحله ثانیه: مرحله ارتفاع عذر است خارج وقت همراه با استیعاب.
فلذا در مرحله اولی باید گفت که موضوع امر اضطراری از امر واقعی اصل وجود عذر مستوعب است که تمام وقت را در بر گرفته بنابراین نزاعی در اینجا وجود ندارد به جهت اینکه در اینجا امری در ظاهر وجود ندارد و هم در واقع تا اینکه گفته شود آیا چنین امتثالی از واقع مجزی می باشد یا خیر کما اینکه هرگاه مکلّف معتقد باشد از استیعاب عذر در تمام وقت فلذا نماز را در اوّل وقت اقامه نماید، سپس کشف خلاف شود و آشکار گردد که عذر مستوعب نبوده در اینجا نیز حکم همان است که گفته شد که نه امر واقعی است و نه امر ظاهری تا اینکه گفته شود آیا چنین امتثالی از واقع مجزی است یا خیر؟
و امّا در جایی که حجّت و بیّنه اقامه شود بر استیعاب و مکلّف نیز مطابق آن در اوّل وقت نماز را بخواند و سپس کشف خلاف شود، این مسئله مربوط میشود به مسئله ثالثه که بعداً بحث می کنیم.
به عبارت دیگر: جایی که موضوع امر اضطراری واقعی اصل وجود عذر باشد در زمان اتیان واجب و لکن استیعاب عذر کامل نباشد و تمام وقت را در بر نگرفته باشد، در اینجا بحثی که مطرح می شود جواز بدار است که اگر قائل به تسویغ بدار نباشیم مکلّفی که نماز را اوّل وقت خوانده مطابق این مبنا مجزی نیست و آنجا که کشف خلاف نیز در وقت صورت گرفته نشان می دهد که امر اضطراری نیز منجّز نبوده تا اینکه بحثی از اجزاء مطرح باشد و این از یک ناحیه است.
***