درس 316:
شنبه 29/9/1404 هـ.ش مطابق با 29/ جمادی الثانی/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
توهّم جواز ثانیاً
در اینجا روایاتی وجود دارد که توهّم جواز ثانی را ایجاد می کند که گویا امتثال بعد از امتثال ممکن است و این روایات سه روایت زیر است که به ترتیب یادآور می شویم:
روایت اولی: صحیحه هشام بن سالم است که از امام ششم(ع) در باب جماعت وارد شده و متنش چنین است:
«قال فی الرجل تصلّی الصلاة وحده ثمّ یجد جماعتاً قال: یصلّی معهم و یجعلها فریضة انشاءالله[1]».
روایت ثانیه: صحیحه زرارة بن اعین است در باب اعاده با مخالفین از امام باقر(ع) که متنش چنین است:
«قال: لا ینبغی للرجل ان یدخل معهم فی صلاتهم وهو لا ینویها صلاة بل ینبغی له ان ینویها و ان کان قد صلّی فانّ له صلاة اخری[2]».
روایت ثالثه: صحیحه معاویة بن عمّار است در باب کسوف از امام ششم(ع) که متنش چنین است:
«قال: صلاة الکسوف اذا فرغت قبل ان ینجلی فأعد[3]».
و همچنان روایات دیگری وجود دارد که در این مقام وارد شده اند ولی مجال بررسی همه آنها نیست.
و امّا جواب از روایات این است که تمام اینها محموله اند بر غیر آنچه مستدل فهمیده و استدلال کرده که به ترتیب یادآور می شویم:
امّا صحیحه هشام که روایت اولی بود دلالت نمی کند در مقام امتثال بعد از امتثال به دلیل اینکه این روایت در مقام تقیه وارد شده که اگر تقیه نبود اعاده جایز نبود زیرا: روایات این باب بر دو طایفه است:
طایفه اولی: روایاتی است که در اعاده نماز با مخالفین وارد شده مانند: صحیحه عمر بن یزید از امام ششم(ع) که متنش چنین است:
«قال: ما منکم احد یصلّی صلاتاً فریضة فی وقتها ثمّ یصلّی معهم صلاتاً تقیّتاً وهو متوضّئ الّا کتب الله له بها خمسة و عشرین درجة فرغبوا فی ذالک[4]».
و همچنان مانند صحیحه عبدالله بن سنان است که از امام ششم(ع) روایت شده و متنش چنین است:
«قال: ما من عبد یصلّی فی الوقت و یفرغ ثمّ یأتیهم و یصلّی معهم وهو علی وضوء الّا کتب الله له خمسة و عشرین درجة[5]».
***
[1]) الوسائل، ج5، باب54 از ابواب صلاة الجماعة، ح1، ص455. وسائل جدید، ج8، ص401.
[2]) الوسائل، ج5، باب54 از ابواب صلاة الجماعة، ح2، ص455. وسائل جدید، ج8، ص401.
[3]) الوسائل، ج5، باب8 از ابواب صلاة الکسوف و الآیات، ح1، ص153. وسائل جدید، ج7، ص498.
[4]) الوسائل، ج5، باب6 از ابواب صلاة الجماعة، ح1، ص383. وسائل جدید، ج8، ص302.
[5]) الوسائل، ج5، باب6 از ابواب صلاة الجماعة، ح2، ص383. وسائل جدید، ج8، ص302.