درس 283:
یک شنبه 11/8/1404 هـ.ش مطابق با 11/ جمادی الاولی/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قول ها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
جهت ثانیه در این است که:
آیا صیغه امر که موضوع است برای انشاء طلب حقیقت است در وجوب یا اعمّ است از وجوب و ندب یا برای هردو وضع شده بنحو اشتراک لفظی یا اینکه اصلاً وضعی ندارد که الزامی باشد؟ و این اخیر قائلی ندارد و سوّمی بعید است و دوّمی نیازمند قرینه می باشد و لکن اوّلی مختار است به دو وجه:
وجه اوّل: تبادر و انسباق است از صیغه امر هرگاه مجرد باشد از قرائن و شواهد و این ظهور و انسباق وجدانی می باشد ولو به کمک عقل.
وجه دوّم: این آیه است که می فرماید: «ما منعک ان لا تسجد اذ امرتک[1]» و همچنان حدیث نبوی است که می فرماید: «لولا ان اشقّ علی امّتی لامرتهم بالسواک[2]».
بله که مرحوم آخوند در این مقام به این دو وجه استدلال نفرموده و شاید نظر مرحوم ایشان این باشد که ملازمه ای وجود ندارد بین دلالت صیغه بر وجوب و بین دلالت ماده بر آن و لکن از این مسئله به سه وجه جواب داده شده که به ترتیب یادآور می شویم:
***
[1]) اعراف/12
[2]) الوسائل، ج1، ح3، ص355.