درس 259:
شنبه 29/6/1404 هـ.ش مطابق با 27/ ربیع الاوّل/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
تمثیل بعض اعلام
صاحب مناهج الوصول که مرحوم امام خمینی باشد در ما نحن فیه تمثیلی ذکر کرده است که بیان می کنیم:
زمانی که آفتاب بر آیینه بتابد و نور آیینه بر دیوار بیفتد، نور دیوار در اینجا بذاتها از آیینه نیست زیرا آیینه نوری ندارد و نور شمس نیز نمی باشد که مطلق باشد و قید و واسطه ای در کار نباشد بلکه آن نور؛ نور شمس است که از آیینه منعکس شده بنابراین کسی که بی خبر از آیینه به این نور نگاه کند گمان می کند که بدون واسطه نور شمس است امّا کسیکه هم شمس را دیده و هم آیینه را می فهمد که نور؛ نور شمس است که از آیینه منعکس شده و مع ذالک حکم می کند که نور دیوار نور شمس است بالذات و نور آیینه است بالعرض.
محدودیت نور به اندازه ی آیینه است که به خود آیینه بالذات نسبت دارد و به نور دیوار بالعرض و چنانچه شمس نباشد و اثراتش مشاهده نشود نوری وجود ندارد و حدّی در میان نمی باشد، علیهذا نور و حدّ آن از شمس است.
از این مقدمات نتیجه می گیرد که انوار طالعه از افق عالم غیب فقط و فقط نور الله متعال است چنانکه در آیه آمده:
«الله نور السماوات و الارض[1]»
و نور بقیه نور نیست چنانچه در آیه آمده که:
«و من لم یجعل الله له نوراً فما له من نور[2]»
روشن است که نور وجود از حضرت رحمان است طوری که به غیر از نور او نوری نیست و بغیر از ظهور او ظهوری نیست و بغیر از وجود او وجودی نیست و بغیر از اراده ی او اراده ای نیست و لا حول و لا قوّة الّا بالله و امّا حدود، تعیّنات و تشخّصات حدود امکان و تنگنای مادّه است و تصادم و تعامل مادیات حدود، تعیّنات و تشخّصات ایجاد می کند.
***
[1]) نور/35.
[2]) نور/40.