(شروع کتاب نکاح از متن لمعه شهید اوّل)
درس 48:
سه شنبه 25/6/1404 هـ.ش مطابق با 23/ ربیع الاوّل/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
مرحوم شهید در ادامه مسئله چنین فرموده:
«و یجوز تولّی المرأة العقد عنها و عن غیرها ایجاباً و قبولاً».
جواز عقد مرأة
جایز است که خود زن متولّی عقد شود چه از سوی خودش و چه از سوی دیگران هم در ایجاب و هم در قبول طوری که زن بگوید: زوّجتک نفسی و مرد بگوید: قبلت التزویج یا زن بگوید: زوّجتک موکلتی و مرد بگوید: قبلت التزویج چنین عقدی صحیح است و نزد شیعه اختلافی وجود ندارد و امّا بعضی فقهای عامّه که شافعی باشد در این مسئله اختلاف دارند که حسب نظر شافعی زن برای خواندن عقد صلاحیت ندارد نه از سوی خودش و نه از سوی دیگران چه در ایجاب و چه در قبول[1].
***
مرحوم شهید در ادامه مسئله چنین فرموده:
«و لا یشترط الشاهدان و لا الولی فی نکاح الرّشیدة و ان کان افضل».
حضور دو شاهد و اذن ولی
نزد فقهای شیعه حضور دو شاهد و اعلان هنگام خواندن عقد وجوب ندارد هرچند که استحبابش افضل است که در نکاح بالغه ی رشیده قبلاً نیز خواندیم و این عدم اشتراط وجوبی در عقد دائم است و در عقد موقت چنین اشتراطی وجود ندارد به جهت اینکه عقد موقت غالباً در سرّ است و بهمین دلیل نکاح الاسرار لقب دادهاند و لکن بعضی فقهای احناف مثل ابن ابی عقیل حضور دو شاهد را شرط می داند و استناد می کند به روایتی که دلالتش برای استحباب صلاحیت دارد نه برای وجوب و نص روایت این است:
«عن زرارة قال ابو جعفر(ع): انّما جعلت الشهادة فی النکاح للمیراث[2]».
و مثل این روایت است روایت ابن مسلم از امام باقر(ع) که متنش چنین است:
«قال انّما جعلت البیّنة فی النکاح من اجل المواریث[3]».
***
[1]) نیل الاوطار، ج6، ص126.
[2]) الوسائل، ج14، باب43 از ابواب مقدمات النکاح و آدابه، ح8، ص68. وسائل جدید، ج20، ص99.
[3]) الوسائل، ج14، باب43 از ابواب مقدمات النکاح و آدابه، ح6، ص68. وسائل جدید، ج20، ص99.