درس 122:
یک شنبه 3/10/1404 هـ.ش مطابق با 3/ رجب/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
کلماتی که از آنها عدالت استکشاف می شود
اگر عدول اصحاب رجال کلمات و جملاتی نقل کنند که دلالت نمایند به وضوح و روشنی بر اینکه راوی مذکور حسن ظاهر دارد و این مسئله بین مجتمع رجالی به قسمی باشد که از نوع عدالت کاشف باشد چنین کلمات و جملات را اخذ می کنیم و بر اساس آنها به عدالت راوی فوق حکم می نماییم.
بنابراین فرقی وجود ندارد بین اینکه مرحوم نجاشی یا مرحوم شیخ بگویند که فلان راوی ثقه است یا عدل ضابط یا اینکه در حق راوی الفاظ و کلماتی نقل کنند که از حسن ظاهرش در مجتمع رجالی چنین نقل هایی مستلزم عدالت راوی است.
با این توضیح آشکار می شود که: استکشاف عدالت راوی اختصاص ندارد به الفاظی چون ثقه یا عدل بطور مطلق یا اینکه لفظ ضابط را نیز به آنها علاوه کند بلکه الفاظ کثیری می باشد که آن الفاظ دلالت صریح دارند بر مدح راوی؛ مدحی که کاشف از عدالت اوست و نتیجه اش این می شود که بسیاری از روایات حسّان در عداد روایات صحاح قرار می گیرند.
روی هم رفته اقتصار در استکشاف عدالت از دو لفظ ثقه و عدل سبب می شود که اصحاب رجال احادیث ابراهیم بن هاشم و امثالش را از بقیه اعاظم در عداد اخبار حسنه قرار دهند و عذر بیاورند که در قبال ایشان و امثالش تنصیص به وثاقت از سوی ائمه تعدیل صورت نگرفته است درحالیکه چه بسیار الفاظ؛ کلمات و جملاتی وجود دارد که دلالت می کنند بر حسن ظاهر ابراهیم یا حسن ظاهر شاگردان ایشان به دلالت بسیار روشن و واضح
و همچنان دلالت می کنند بر عدالت ایشان که بالاتر از حسن ظاهر است در امثال ابراهیم که به مراتب از لفظ ثقه و عدل بالاتر است، بنابراین مصادیق و موارد چندی را ذکر می کنیم که شاهد مطلب ماست و گفته ما را تصدیق می کند.
***