درس 95:
سه شنبه 11/6/1404 هـ.ش مطابق با 9/ ربیع الاوّل/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: نوشته معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
مراسیل مرحوم صدوق
کتاب “من لا یحضره الفقیه” تألیف مرحوم صدوق 3913 حدیث مسند دارد و 2050 حدیث مرسل و مراد از مرسل اعم است از احادیثی که نام راوی در آن یاد نشده مثل اینکه گفته باشد: روی یا گفته باشد: قال علیه السلام یا اینکه نام راوی و صاحب کتاب را ذکر کرده باشد و لکن طریقش را بسوی مشیخه فراموش کرده باشد که مرحوم مجلسی اوّل این قسم اخیر را در شرح بر کتاب فقیه به کار برده و بیشتر از 120 راوی را نام برده در حالی که اخبار این کتاب از 300 حدیث بیشتر است و چه بسا که قسم دوّم مرسل را حجّت می داند و آن به دلیل نسبت جزم حدیث به معصوم است مثل اینکه گفته باشد: قال الصادق کذا.
مرحوم فاضل تفریشی می فرماید که: هرگاه راوی عادل به لفظ “قال” رسول الله روایت کند اشعار می کند به اینکه مضمون خبر اذعان می شود و امّا اگر در روایت “حدثنی فلان” گفته باشد قابل اذعان نیست زیرا: لفظ حدثنی بار لفظ قال را ندارد.
مرحوم سید بحر العلوم می فرماید که: مراسیل صدوق در من لایحضر مانند مراسیل ابن ابی عمیر است در حجیّت و اعتبار و می فرماید که این مزیّت اختصاص به کتاب من لایحضر دارد که در سایر کتب اصحاب این خصوصیت وجود ندارد.
***