(شروع کتاب نکاح از متن لمعه شهید اوّل)
درس 55:
یک شنبه 6/7/1404 هـ.ش مطابق با 5/ ربیع الثانی/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
و امّا روایات این باب بر دو نوع اند:
نوع اوّل روایاتی است که دلالت دارند بر ثبوت ولایت برای ابّ و جدّ ابّی خاصّه نه غیر این دو بر دختر غیر بالغه ی غیر رشیده و همچنان طفل غیر بالغ رشید مانند:
روایت اسماعیل بن بزیع از ابی الحسن(ع) که در آنجا آمده است: «یجوز علیها تزویج ابیها[1]».
و همچنان روایت ابن ابی یعفور است از امام ششم(ع) که در آنجا آمده است: «قال: لا تنکح ذوات الآباء من الابکار الّا باذن آبائهن[2]».
و نوع دیگر روایاتی است که دلالت نمی کند بر ثبوت ولایت بر احدی حتی پدر و جدّ پدری مانند: روایت ابن ابی یعفور از امام ششم(ع) که آنجا آمده است: «قال: قلت له: انّی ارید ان یتزوّج امرأة و انّ ابویّ اراد ان یزوّجانی غیرها فقال: تزوّج الّتی هویت و دع التی یهوی ابواک[3]».
و همچنان روایت أبان است از امام صادق(ع) مانند روایت ابن ابی یعفور که همین اکنون خواندیم و در این حدیث آمده است که: «قال: اذا زوّج الرجل ابنه کان ذالک الی ابنه و اذا زوّج ابنته جاز ذالک[4]».
عرض ما اینست که بعد از دقّت در روایات باب طریق جمع کراهت است هرگاه ازدواج بدون اذن ابّ و جدّ باشد و استحباب آن است با اذن هردو از باب اینکه روایات اذن را حمل بر استحباب کنیم و روایات عدم اذن را حمل بر کراهت چنانچه در اوّل گفتیم و این جمع بنظر اولی می رسد از طرح روایات به هردو نوعش و عقل نیز حکم می کند به استحباب اذن ولی علاوه ی جمع اخبار.
***
[1]) الوسائل، ج14، باب 6 از ابواب عقد نکاح و اولیاء عقد، ح1، ص207. وسائل جدید، ج20، ص275.
[2]) الوسائل، ج14، باب 6 از ابواب عقد نکاح و اولیاء عقد، ح5، ص208. وسائل جدید، ج20، ص277.
[3]) الوسائل، ج14، باب 13 از ابواب عقد نکاح و اولیاء عقد، ح1، ص220. وسائل جدید، ج20، ص293.
[4]) الوسائل، ج14، باب 13 از ابواب عقد نکاح و اولیاء عقد، ح3، ص220. وسائل جدید، ج20، ص293.