(شروع کتاب نکاح از متن لمعه شهید اوّل)
درس 46:
یک شنبه 23/6/1404 هـ.ش مطابق با 21/ ربیع الاوّل/1447 هـ.ق، کابل، حوزه علمیّه دارالمعارف اهلبیت(ع).
تذکّر: دروس معظّم له عربی بوده به شاگردان فارسی ارائه می گردد غیر از متون، احادیث و نقل و قولها.
بسم الله الرحمن الرحیم
الحمدلله ربّ العالمین، الصّلاة والسّلام علی خیر خلقه و اشرف بریّته ابی القاسم المصطفی محمّد و علی آله الاطیبین و صحبه المنتجبین لاسیّما بقیة الله فی الارضین روحی و ارواح العالمین لتراب مقدمه الفداء.
مرحوم شهید در ادامه مسئله چنین فرموده:
«و الاخرس بالاشارة».
حکم اخرس در عقد
اخرس به کسی گفته می شود که قادر به تکلّم عربی نباشد حتی به زبان امّی نیز سخن گفته نتواند، بنابراین چنین شخصی در ایجاب و قبول اشاره نماید زیرا کلمه ی ایماء و اشاره هردو رکن عقد را شامل است که ایجاب و قبول باشد و لکن ایماء و اشاره باید مفهمه باشد و غیر مفهمه مکفی نخواهد بود هرچند که مرحوم مصنّف این قسمت را متعرّض نشده.
انصاف این است که:
اخرس بگوید یعنی با اشاره مفهمه بفهماند که ایجاب می گوید یا قبول می کند و لکن بهتر است از نوع استحباب که در اجرای عقد صحیح وکیل بگیرند و حتی با اشاره نیز توکیل احتیاط است و چنانچه توکیل ممکن نباشد منظورش را بنویسد و این در صورتی است که اخرس قادر به نوشتن باشد زیرا نوشتن قائم مقام توکیل و نائب مناب آن است به جهت اینکه نکاح امر مهم بوده شوخی بردار نیست زیرا دوام نسل و بقای آن با نکاح است و خاطر زوجین و روح هردو حسب آیه با ازدواج آرامش پیدا می کند و “تسکنوا الیها” در آیه اشاره به همین معنی است و از سوی دیگر نصف دین با نکاح حفظ می شود، علیهذا در عقد باید اهتمام داشت و شروط آن را رعایت نمود.
***